เรื่องต้องรู้ทางกฎหมาย ก่อนลงมือสร้างบ้าน

กฎหมายระยะร่น เรื่องใกล้ตัวที่คนอยากสร้างบ้านห้ามมองข้าม

การคิดจะเริ่มต้นสร้างบ้านสักหนึ่งหลังบนที่ดินของตัวเอง ไม่ใช่ว่าจะสามารถเนรมิตตัวอาคารไว้ตรงจุดไหนหรือขยายขนาดให้กว้างใหญ่แค่ไหนก็ได้ตามใจชอบ โดยเฉพาะบ้านเดี่ยวที่มีข้อบังคับทางกฎหมายเกี่ยวกับระยะร่นติดกับแนวเขตที่ดินของเพื่อนบ้านอย่างชัดเจน ซึ่งหากศึกษารายละเอียดไม่ถี่ถ้วนล่วงหน้า อาจนำไปสู่ปัญหาข้อพิพาทใหญ่โตหรือความผิดพลาดทางกฎหมายที่แก้ไขได้ยากในภายหลัง

สำหรับบ้านหรืออาคารทั่วไปที่มีความสูงไม่เกิน 9 เมตร หรือเทียบเท่ากับอาคารประมาณ 3 ชั้น หากผนังด้านที่ติดกับที่ดินของผู้อื่นมีการทำช่องเปิด เช่น

 การเจาะช่องหน้าต่าง หรือการใช้อิฐแก้วเพื่อเปิดรับแสงธรรมชาติ กฎหมายระบุไว้อย่างชัดเจนว่าจะต้องเว้นระยะร่นจากแนวเขตที่ดินของเพื่อนบ้านเข้ามาอย่างน้อย 2 เมตร จุดนี้ถือเป็นข้อควรระวังสำคัญสำหรับผู้ที่มีครอบครองที่ดินขนาดเล็กหรือมีความกว้างไม่มากนัก

ยกตัวอย่างให้เห็นภาพชัดเจนคือ หากมีที่ดินกว้าง 12 เมตร เมื่อต้องเว้นระยะร่นออกไปทั้งสองฝั่ง ฝั่งละ 2 เมตร จะทำให้พื้นที่ความกว้างหายไปรวมถึง 4 เมตร ส่งผลให้เหลือความกว้างจริงสำหรับวางโครงสร้างตัวบ้านได้เพียง 8 เมตรเท่านั้น

ยิ่งไปกว่านั้น ในกรณีของบ้านหรืออาคารที่มีความสูงเกิน 9 เมตรขึ้นไป แต่ไม่เกิน 23 เมตร กฎหมายจะขยับข้อกำหนดระยะเว้นร่นเพิ่มขึ้นเป็น 3 เมตรทันที ซึ่งจะยิ่งส่งผลให้พื้นที่การใช้งานบริเวณด้านข้างตัวอาคารลดน้อยลงไปอีก

 ดังนั้น ผู้ที่กำลังวางแผนก่อสร้างอาคารหรือบ้านเรือนจึงจำเป็นต้องศึกษา คำนวณระยะร่น และวางแปลนบ้านร่วมกับสถาปนิกให้ถี่ถ้วนรอบคอบตั้งแต่ขั้นตอนแรก เพื่อให้บ้านใหม่สร้างได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย และอยู่อาศัยได้อย่างสบายใจไร้ปัญหาตามมา